پس از گذشت بیش از سه ماه تعطیلی ناشی از جنگ ۱۲روزه، موزه ملی ایران سرانجام با برپایی نمایشگاه «روایتگران ایران کهن» و به نمایش گذاشتن ۳۳۰اثر شاخص بازگشایی شد. برخی از این آثار برای نخستین بار از مخزن خارج شدهاند و فرصتی کمنظیر برای بازدیدکنندگان فراهم کردهاند.
به گزارش ایسنا، در میان آثار به نمایش درآمده، میتوان به سنگنگاره سر سرباز هخامنشی، حلقه زرین قدرت ایلامی، جامهای طلایی حسنلو و مارلیک، پارچههای زربفت صفوی و دندان انسان نئاندرتال اشاره کرد که اهمیت تاریخی و فرهنگی ویژهای دارند. این آثار نشاندهنده تنوع و غنای تمدن ایران از دوران پیش از تاریخ تا دوره اسلامی است.
با آغاز جنگ ۱۲روزه، بخش عمده آثار موزه ملی ایران به مخازن امن منتقل شد و سالنهای اصلی موزه تعطیل شد. حال پس از گذشت بیش از سه ماه، موزه با دستور معاونت میراث فرهنگی بازگشایی شد، اگرچه بخشهای اصلی موزههای ایران باستان و دوران اسلامی هنوز تعطیل هستند و امکان بازدید از آنها فراهم نیست.
فریدون بیگلری، باستانشناس و معاون امور فرهنگی موزه ملی ایران در گفتگو با ایسنا توضیح داد: این نمایشگاه فرصتی است برای بازدیدکنندگان تا منتخبی از آثار شاخص هر دو موزه را مشاهده کنند، تا زمان آمادهسازی سالنهای اصلی .»
نمایشگاه «روایتگران ایران کهن» شامل سه گالری است. گالری اول به آثار پیش از تاریخ اختصاص دارد و آثار مربوط به پارینهسنگی، دوره روستانشینی، مس و سنگ و آغاز فلزگری در آن به نمایش درآمدهاند. گالری دوم آثار دورههای آغاز شهرنشینی تا دوره ساسانی را در برمیگیرد و گالری سوم شامل آثار دورههای اسلامی و پارچههای دوره صفوی است. بیگلری افزود: اکثر آثار نمایشگاه از کاوشهای باستانشناسی به دست آمده و متعلق به حدود ۸۰محوطه باستانی هستند. از شاخصترین آثار پیش از تاریخ میتوان به دندان انسان نئاندرتال غار وزمه در استان کرمانشاه با قدمت ۴۰تا ۷۰هزار سال و قدیمیترین ساز ایران، نی استخوانی هفت تا هشت هزار ساله از تپه سنگ چخماق شاهرود اشاره کرد.
از دیگر بخشهای نمایشگاه میتوان به شواهد فلزگری اولیه در ایران اشاره کرد که تاریخ استفاده از مس را به هزاره چهارم پیش از میلاد میرساند. همچنین، پیکره گاو و حلقه زرین قدرت از محوطههای ایلامی همچون چغازنبیل و ارجان از آثار کمتر دیدهشدهای هستند که در این نمایشگاه ارائه شدهاند.
بیگلری درباره آثار هخامنشی توضیح داد: نقش برجسته سرباز هخامنشی از تخت جمشید که پیشتر در آمریکا به نمایش درآمده بود، اکنون در معرض دید بازدیدکنندگان قرار دارد. همچنین ریتون طلایی به شکل شیر بالدار از همدان از دیگر آثار شاخص این دوره است.
از آثار آغاز شهرنشینی و دورههای تاریخی میتوان به مومیایی مرد نمکی معدن چهرآباد زنجان اشاره کرد که به اواخر دوره اشکانی و اوایل ساسانی تعلق دارد. همچنین، جامهای طلایی حسنلو و مارلیک، گل میخ متعلق به اونتاش ناپیریشا و نقاشی دیواری گل لوتوس نمونههایی از هنر و تمدن ایران کهن هستند.
گالری دوره اسلامی شامل نسخههای خطی مهم مانند مسالک الممالک، قرآن دوره ایلخانی، کاشیهای محراب و اصطرلابهای سلجوقی است. علاوه بر این، پارچههای نفیس زربفت با نقش گل و مرغ و درخت سرو از دوره صفوی برای نخستین بار به نمایش درآمدهاند.
در کنار آثار، عکسهایی از اقدامات نجاتبخشی موزه ملی ایران در زمان جنگ ۱۲روزه نیز به نمایش گذاشته شدهاند. این تصاویر روند تخلیه و انتقال آثار به مخازن امن و استحکامسازی آثار سنگین، از جمله پیکره داریوش را نشان میدهند .
معاون فرهنگی موزه ملی ایران در ادامه گفت: در کنار نمایش آثار، عکسهایی از مجموع فعالیت نجاتبخشی موزه ملی ایران در جنگ ۱۲روزه به نمایش گذاشته شده است که روند تخلیه و انتقال آثار به مخزن امن، و همینطور استحکامسازی آثاری که قابل جابجایی نبودند، مثل پیکره داریوش را نشان میدهد.
به گفته او، نمایشگاه «روایتگران ایران کهن» تا پایان ۳۰آبان برقرار است و احتمال تمدید مدت نمایش آن نیز وجود دارد.
بیگلری همچنین درباره مدت زمان لازم برای بازگشایی کامل موزه ملی ایران، توضیح داد: در فاصله برپایی نمایشگاه، موزه ملی ایران خود را برای بازگشایی کامل آماده میکند. تلاش بر این است تا در آبان ماه بعضی از گالریهای موزه اسلامی را به ترتیب آماده و افتتاح کنیم و پس از بازگشایی کامل موزه اسلامی، موزه ایران باستان از طبقه همکف آماده خواهد شد و نهایتاً طبقه اول بازگشایی میشود.
وی در پایان گفت: مدیریت و کارشناسان موزه ملی ایران از فرصت تعطیلی سالنهای نمایش موزه استفاده کردند و بازنگریهای زیادی در نحوه نمایش و چیدمان آثار در موزه ایران باستان انجام دادند. تمامی تلاش ما بر این است که موزه ملی ایران در کوتاهترین زمان ممکن بهطور کامل بازگشایی شود.
شما چه نظری دارید؟